Дэлгэрэнгүй
Татаж авах Docx
Дэлгэрэнгүй уншаарай
Бүгдээрээ Чатрал Санж Дорж Ринбүүчийн “Сургаал үгс”-ээр үргэлжлүүлцгээе. Үүнд хүний энэ амьдралыг эрхэмлэн нандигнаж, оюун санааны дэвшилд хүрэхийн ач холбогдлыг онцолдог. Сургаал үгс Хүмүүний төрлийг олох боломж зуун тохиолд ганц л заяадаг. Одоо та энэ ганц боломжийг олсон атлаа, дээдийн Номыг дадуулахгүй бол, ахин ийм ховор боломжийг олно хэмээн хэрхэн найдаж чадах билээ? Тийм учраас та өөрийн нөхцөл байдлын давуу талыг ашиглах нь чухал. Бие махбодоо зарц, таныг тээж яваа хэрэгсэл хэмээн төсөөлж, түүнийг нэг ч хором идэвхгүй байлгаж болохгүй. Үүнийг сайтар ашиглаж, бие, хэл, сэтгэлээ бүхэлд нь буяны үйлд дайчил. Та бүхэл бүтэн амьдралаа зөвхөн хоол хүнс, хувцас хунарын араас хөөцөлдөж, зовлон зүдгүүр, хор хөнөөлтэй үйлдлийг үл тоож, маш их хүчин чармайлт гарган өнгөрөөсөн байж болох юм. Харин үхэл ирэхийн цагт ганцыг нь ч авч явж чадахгүй тул үүнийг сайтар тунгаан бодогтун. Амьд явахад тань хэрэгтэй хувцас, өглөг л хангалттай. Та […] мах, согтууруулах ундаагаар хийсэн хамгийн сайхан хоол идэж магадгүй ч маргааш өглөө нь энэ бүхэн бохир муухай зүйл болж хувирна, энэ талаар яриад байх илүү зүйл байхгүй. Тиймээс амь тэтгэх төдий хүнс, эгэл хувцсанд сэтгэл ханаж, хоол хүнс, хувцас хунар, яриа хөөрөөний тал дээр ялагдагч бай. Үхэл хийгээд мөнх бусыг эс тунгаан бясалгавал, Дээдийн Номыг ариунаар дадуулах арга байхгүй байх болно. Дадал бясалгал нь үргэлж хойш тавигдах хүсэл тэмүүлэл хэвээр үлдэж, Үхэл ирэх өдөр та харамсаж магадгүй, гэхдээ тэр үед энэ нь хэтэрхий оройтсон байх болно! Амьтдын зургаан төрлийн алинд ч жинхэнэ аз жаргал байхгүй. Гэтэл бид доод гурван ертөнцийн зовлонг авч үзэхэд, сонсох төдийд л сэтгэл эмзэглэдэг атлаа тэднийг шууд амсаж мэдрэх цаг ирэхэд хэрхэн тэсэх билээ? Дээд гурван ертөнцийн жаргал цэнгэл ч хор хольсон тансаг хоол мэт эхэндээ таатай байвч, алс хэтдээ сүйрэлд хүргэнэ. Түүнчлэн, таашаал зовлонгийн энэ бүх туршлага өөр хэнээс ч бус зөвхөн өөрөөс тань л ирдэг. Тэдгээр нь таны сайн, муу үйлдлээс үүсэн гардаг билээ. Үүнийг ухаарах цагтаа, авах, гээхэд төөрөлдөлгүйгээр зүй зохистой үйлдэх нь чухал. Эрдэмт багшийнхаа зааварт түшиглэн, Эргэлзээ, ташаа ойлголтоо арилгах нь Олон янзын сургаалыг сонсоод, огт дагаж мөрдөхгүй байснаас хавьгүй дээр билээ. Та хорвоогоос биетээр тусгаарлагдан, аглаг газарт ганцаар үлдэж болох ч эгэл санаа зовнилоо үл орхиж, хүлээс, хорсол жигшлээр дайснаа ялахыг эрмэлзэн, найз нөхдийнхөө ашиг сонирхлыг дэмжин, элдэв төсөл, санхүүгийн арилжаанд оролцох аваас Үүнээс илүү дор зүйл бараг л үгүй билээ. Хэрэв таны оюун ухаанд сэтгэл ханамжийн баялаг дутагдаж байвал, Та бүх төрлийн хэрэггүй зүйлийг хэрэгтэй гэж бодож, энгийн хүнээс ч дордох болно. Учир нь та дадал бясалгалын нэгээхэн ч хэсгийг хийж чадахгүй. Тиймээс сэтгэлээ аливаа хэрэгцээнээс ангид байлга. Эд баялаг, амжилт, алдар нэр бүгд дайсан хийгээд чөтгөрийг татах энгийн арга зам билээ. Энэ насны түгшүүрээс сэтгэлээ татаж чаддаггүй, таашаалыг хүсэгч бясалгагчид жинхэнэ Дээдийн Номоос холбоогоо тасалдаг. Сургаал номыг муйхраар үл тоомсорлохоос болгоомжил. Өөрийгөө цөөн хэдэн үйлдлээр хязгаарлаж, бүгдийг нь хичээнгүйлэн гүйцэтгэ. Сэтгэлээ тогтворгүй, тайван бус байхыг зөвшөөрөлгүй, даяаныхаа газарт тухлан суу. Энэ бол Дээдийн Номын бясалгагчийн баялагт хүрэх хамгийн найдвартай арга юм. Сар, жилээр чанд даяанд суусан атлаа сэтгэлийн төлөвтөө ахиц дэвшил эс гаргавал, хожим нь хүн бүрд ийм урт хугацаанд хийсэн бүхнийхээ талаар хэлэх үед бүх зовлон бэрхшээл, гачигдлынхаа л тухай сайрхан ярих бус уу? Тэдний магтаал, хүлээн зөвшөөрөлт бүхэн таныг зөвхөн бардам л болгоно. Дайснаас ирэх зовлонг тэвчих нь тэсвэрлэлтийн хамгийн дээд хэлбэр юм. Харин шүүмжлэлийг үзэн ядаж, магтаалд хүлэгдэж, бусдын бүх дутагдлыг олж мэдэхийг машид хичээдэг ч өөрийн сэтгэлийн урсгалыг зохих ёсоор хянаж чаддаггүй, үргэлж уурлаж цухалддаг хүмүүс бүх хамтрагчдынхаа дунд самаяагийн эвдрэлийг авчрах нь гарцаагүй. Тиймээс анхаарал, сэрэмж, чин сэтгэлд үргэлж найд. Түм бужигнасан газарт ч, аглаг буйд даяанд ч алинд нь ч бай ялан дийлэх хэрэгтэй цорын ганц зүйл бол сэтгэлийн таван хор, өөрийн тань жинхэнэ дайсан болох хорвоогийн найман зовнил л юм. Үүнээс өөр юу ч биш. Тэдгээрээс зайлсхийх, хувиргах, зам болгон авах, мөн чанарыг нь ажиглахын аль нь ч бай, өөрийн тань чадамжид хамгийн тохиромжтой аргыг л сонго. Сахилга баттай сэтгэлээс илүү амжилт ололтын шинж үгүй. Зэвсэг агсаагүй жинхэнэ дайчдын хувьд энэ нь жинхэнэ ялалт юм. Судар, тарнийн сургаалыг дадуулахад, хүсэл зориг ба хэрэглээний аминч бус бодь сэтгэл маш чухал юм. Учир нь энэ бол Их Хөлгөний үндэс суурь билээ. Энэ л байхад хангалттай, гэхдээ үүнгүй бол бүхнийг алдана. Эдгээр сургаал үгсийг Бадамын нууц төгөлд Кунзан Чөлин хэмээх газарт, ойн цоорхой дахь дээд даяанчийн агуйд, өтөл гуйранч Санж Дорж айлдсан билээ. Энэ нь буянтай байх болтугай!”
