ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 5-р сарын 28

Ау Лак (Вьетнам)-ын веган фо шөл TasteAtlas-ийн “Шилдэг 100 веган хоол” жагсаалтын 35-д эрэмбэлэгджээ. Уг уламжлалт гоймонтой шөл нь мөөг, амтлагчийн баялаг амтыг шингээсэн веган шөлөөрөө дэлхий даяар өндөр үнэлгээ авчээ. (ВнЭкспресс)

Украин (Урейн)-ы ерөнхийлөгч Володимир Зеленський энэ он гарснаас хойш тус улс 590 хавтгай дөрвөлжин километр нутаг буцаан авсан бөгөөд цэргийн цохилтоо эрчимжүүлж байна гэж мэдэгдсэн бол холбоотнуудаасаа Оросыг дипломат хэлэлцээрт түлхэхийн тулд хориг арга хэмжээг чангатгахыг уриалжээ. (ВнЭкспресс)

[Тайландын] Бангкокийн хойд хэсгийн Буэнг Йитхо хотын захиргаа гэрийн дэмжлэг, өдрийн асаргаа, эрүүл мэндийн үзлэг, урт хугацааны байрлан асрах үйлчилгээг нэгтгэсэн, олон нийтэд түшиглэсэн ахмадын асаргааны тогтолцоо байгуулж байна. Үүнд ахмадуудад сэргээн засах болон нийгмийн үйл ажиллагаа санал болгодог, Тайландын хотын захиргааны ажиллуулдаг анхны өдрийн асаргааны төв багтаж буй бөгөөд уг загварыг энэ чиглэлээр туршлагатай Японы нэг хоттой хийсэн судалгааны түншлэлээр боловсруулжээ. Орон нутгийн албаныхан энэ загвар Тайландын хязгаарлагдмал нийтийн сувилахуйн асаргааны дэд бүтцийн дутагдлыг нөхөж, ахмад иргэдэд харилцах, тогтмол эрүүл мэндийн үзлэгт хамрагдах илүү олон газар бий болгох зорилготой гэж мэдэгджээ. (Нэйшн Тайланд)

Япон улс Ойрх Дорнодын хямрал үргэлжилж болзошгүй гэж үзэн, 2026 оны санхүүгийн жилд ойролцоогоор 3 их наяд иен (бараг 19 тэрбум ам.доллар)-ий нэмэлт төсөв бэлтгэж байна. Уг багц нь эрчим хүчний зардлын өсөлтөд анхаарал хандуулж, өрхийн цахилгаан, хий, бензинд шинэ татаас олгохоор тусгажээ. (Нэйшн Тайланд)

[Хятадын] Шаньси мужийн Люйшэньюй нүүрсний уурхайд хий дэлбэрч, 82 ажилчин амиа алдсаны дараа аврагчид сураггүй болсон хоёр уурхайчныг үргэлжлүүлэн хайж байна. Эрх баригчид үүнийг сүүлийн бараг 20 жилийн хугацаан дахь Хятадын уурхайн хамгийн ноцтой осол гэж мэдэгдсэн бөгөөд мөрдөн шалгагчид аюулгүй ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан, газар дор бүртгэлгүй ажилчид байсан, менежмент муу байсныг дурджээ. Ар гэрийнхэн нь мэдээ хүлээж байгаа бол албаны хүмүүс хариуцсан хүмүүст нь хатуу шийтгэл ногдуулна гэж амлалаа. (Чаннель НьюсАзия)

АНУ-ын Тээврийн яамны нарийн бичгийн дарга Шон Даффи, FAA (Холбооны нисэх газрын захиргаа)-ны дарга Брайан Бедфорд нар “Нэг том сайхан хуулийн төсөл”-өөс олгосон 12.5 тэрбум ам.долларын санхүүжилт бүхий агаарын хөдөлгөөний удирдлагын шинэчлэлийн 10,000 гаруй төслийн талаар олон нийтэд урьд өмнө байгаагүй ил тод мэдээлэл өгөх “Modern Skies” шинэ цахим хуудсыг нээлээ. Уг сайт нь радар, радио холбоо, харилцаа холбоо, тандалтын систем, цамхгийн технологийн үндэсний хэмжээнд хийгдэх шинэчлэлийг дэлгэрэнгүй харуулж буй бөгөөд FAA эхний шатанд хурдан ахиц гарч, эдийн засагт мэдэгдэхүйц эерэг нөлөө үзүүлж байна гэж мэдээлжээ. (АНУ-ын Тээврийн яам)

Мароккогийн Эрхэм Дээд Хаан VI Мохаммед [Мароккогийн] Рабатад болсон 2025 оны Африкийн Улсуудын Цомын аварга шалгаруулах тэмцээний сүүлийн шатанд болсон хүчирхийллийн улмаас хоригдсон Сенегалын хөл бөмбөгийн хөгжөөн дэмжигчдэд хүмүүнлэгийн өршөөл үзүүлж, талбай руу дайран орсон хэрэгт холбогдон гэмтэл учруулж, 370,000 гаруй еврогийн хохирол гаргасны төлөө 6-12 сарын ял эдэлж байсан үлдсэн 15 хөгжөөн дэмжигчийг суллажээ. (Аль Жазира)

Францын эдийн засагт сулрах шинж тэмдэг нэмэгдэж, өсөлт зогсонги байдалд орж, бизнесийн идэвх сүүлийн 5 гаруй жилийн хамгийн доод түвшинд хүрч, эрчим хүчний үнэ өссөнөөр инфляцын эрсдэл дахин сэргэж, хэрэглэгчдийн түлшний хэрэглээ огцом буурч, ажилгүйдэл 8%-иас давж, хэд хэдэн байгууллага Францын 2026 оны өсөлтийн төлөвийг 0.7–0.8% орчим болгон бууруулснаар техникийн уналт үүсэж болзошгүй гэсэн болгоомжлол нэмэгджээ. (Бао Тинь түк)

Их Британийн засгийн газар болон төмөр замын салбар галт тэрэг, өртөөн дээрх бэлгийн дарамттай тэмцэх “Enough” кампанит ажлын шинэ үе шатыг эхлүүлж, үндэсний хэмжээнд Аюулгүй төмөр зам хөтөлбөрийг нэвтрүүллээ. Энэ хүрээнд операторуудыг бие даасан аюулгүй байдлын стандартад нийцүүлэхийн зэрэгцээ эмэгтэйчүүд, охидын эсрэг хүчирхийлэлтэй тэмцэх өргөн хүрээний хүрээний хүчин чармайлтын хүрээнд мэдээлэх хэрэгсэл, хохирогчдод үзүүлэх дэмжлэг, ажилтны сургалт, олон нийтийн мэдлэг олгох мессежийг өргөжүүлжээ. (Gov.uk)

Өмнөд Солонгосын залуусын дунд амиа хорлолт 14 дэх жилдээ нас баралтын тэргүүлэх шалтгаан хэвээр байна. 2024 оны мэдээллээр энэ нь нас баралтын дараагийн том шалтгаан болох аюулгүй байдлын ослоос 3 дахин олон хүний амийг авч одсон бөгөөд оюутнуудын дунд сэтгэл гутралын мэдээлэл нэмэгдэж буйтай давхцаж байна. (Кореа Таймс)

[АНУ-ын] Калифорни мужийн эрүүл мэндийн зохицуулагчид болон холбооны агентлагууд 3-р сарын 27-ноос 4-р сарын 30-ны хооронд Өмнөд Калифорни дахь салбаруудад 37 гаруй хүнд халдвар үүсгэсэн E. coli нянгийн дэгдэлтийн дараа The Kebab Shop сүлжээ рестораны хоолны хордлогын тохиолдлуудыг тогтоожээ. Бараг бүх үйлчлүүлэгч үхрийн махан кофта [татсан үхрийн мах] идсэн байжээ. АНУ-ын Хөдөө аж ахуйн яамны Хүнсний аюулгүй байдал, хяналтын алба The Kebab Shop-д өмнө нь худалдаалж байсан, Иллинойс мужийн Olympia Foods нэртэй нийлүүлэгчээс гаралтай нь тогтоогдсон үхрийн махан кофта бүтээгдэхүүний талаар нийгмийн эрүүл мэндийн сэрэмжлүүлэг гаргасан байна. (Фүүд Пойзонин Ньюс, FSIS)

Эмч нар хөхний хорт хавдар ихэвчлэн өвдөлттэй бөөгнөрлөөр эхэлдэггүй тул нарийн шинж тэмдгүүд анзаарагдахгүй өнгөрөх нь элбэг гэж анхаарууллаа. Эрт үеийн шинж тэмдгүүдэд хатуу, өвдөлтгүй зангилаа, хөхний хэмжээ, хэлбэр өөрчлөгдөх, хөхний толгой дотогш татагдах, арьс жүржийн хальс мэт зузаарах, эсвэл улайх, мөн байнгын таагүй зовуурьтай байх зэрэг багтдаг. Мэргэжилтнүүд эмэгтэйчүүдийг хөхнийхөө хэвийн харагдах байдлыг ажиглаж, сар бүр өөрөө үзлэг хийж, шинж тэмдэг илэрвэл даруй шинжлүүлэхийг уриалж байна. Учир нь эрт илрүүлэлт нь амьд үлдэх боломжийг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлдэг байна. (Бао Сүк хое ва Дой сон)

Шинэ судалгаагаар аура [мэдрэлийн хямрал] бүхий мигреньтэй дунд болон ахимаг насны хүмүүст ишемийн харвалтын эрсдэл 1.5-1.9 дахин өндөр байдаг бөгөөд 72-оос доош насны эрэгтэйчүүдэд энэ холбоо хамгийн хүчтэй илэрчээ. Аурагүй мигрень эрсдэл нэмэгдүүлдэггүй тул мэргэжилтнүүд эмч нарт аурагийн шинж тэмдгийг үнэлж, цусны даралт, холестерин, тамхи татах зэрэг судасны өөрчилж болох эрсдэлт хүчин зүйлсийг идэвхтэй хянахыг зөвлөж байна. (Медикал Ньюс Түдэй)

[Энэтхэгийн] Дели хотын малын эмч нар болон амьтан-хүмүүсийг аврах бүлгүүд шувуу-ард болон гудамжны амьтан-хүмүүсийн дунд халуунаас үүдэлтэй зовуурь огцом нэмэгдсэнийг мэдээлжээ. Агаарын хэм Цельсийн 45 хэмээс давж, шингэний дутагдалд орсон тагтаа-, элээ-, бүргэд-хүмүүс тэнгэрээс унаж, гудамжны нохой-, муур-ард шингэн алдалт, ходоод гэдэсний халдвараар зовж байгаа бол аврах байгууллагууд оршин суугчдад зэрлэг болон гудамжны амьтан-хүмүүсийг хэт халууныг даван гарахад нь туслах зорилгоор цэвэр ус, сүүдэртэй газар гаргаж өгөхийг уриалж байна. (Хиндүстан Таймс)

Арктикийн дулаарч буй ус нь Номхон далайн зүүн хойд хэсгийн саарал халим-хүмүүсийн популяцид ноцтой заналхийлж, 2016 оноос хойш тоо толгойг нь хоёр дахин бууруулжээ. Далайн мөс татарч байгаа нь тэдний хүнсний эх үүсвэрийг дэмждэг Арктикийн экосистемийг алдагдуулж, тэжээлийн дутагдал, өлсгөлөнд хүргэж байна. Түрс төрөлт 95%-иар буурч, энэ хавар АНУ-ын Вашингтон мужийн эрэг дагуу тураалд орсон 22 саарал халим-ард үхсэн байдалтай олджээ. (Инсайд Клаймэт Ньюс)

Түүхэн ган гачиг, ой хээрийн түймэр, өвлийн хүйтрэл нь 2026 онд [АНУ-ын] Флорида мужийн хөдөө аж ахуйн салбарт асар их хохирол учруулж байна. Фермерүүд нэрс, гүзээлзгэнэ, цитрус, чихрийн нишингийн томоохон алдагдалд орсныг мэдээлж байгаа бол ой хээрийн түймэр 54,600 гаруй га талбайг шатаажээ. Мужийн албаны хүмүүсийн тооцоолсноор өвлийн шуурга дангаараа хөдөө аж ахуйд 3.1 тэрбум гаруй ам.долларын хохирол учруулсан байна. (Политико)

[Ау Лак (Вьетнам)-ын] Камау аймгийн Лан Трон хороонд аянга цахилгаантай шуурга, хар салхины улмаас 35 айлын дээвэр хуурч, гурван байшин нуржээ. Шуурганд мөн нэг цахилгааны шон унаж, өөр 12 шонг хазайсан байна. Орон нутгийн эрх баригчид оршин суугчдад нуранги цэвэрлэх, хохирлыг үнэлэхэд туслуулахаар онцгой байдлын багуудыг дайчилжээ. Мөн тухайн өдөр Фонг Тхань коммуны Ардын хороо аянга цахилгаантай шуурга, хар салхинд 15 байшин өртсөний дотор дөрвийнх нь дээвэр бүрэн хууларсан гэж мэдээлсэн байна. (Тьень Фон)

[Ау Лак (Вьетнам)-ын] Бак Нинь аймгийн оршин суугчид Ким Дой сувагт ноцтой бохирдол үүсэж, ус харлаж, өтгөн цагаан хөөс гарч, хүчтэй өмхий үнэр ялгарснаар өдөр тутмын амьдралд саад болж, цэвэрлээгүй бохир усны талаарх санаа зовнил нэмэгдэж буйг мэдээлжээ. Орон нутгийн албаны хүмүүс бохирдлын илэрхий шинж тэмдэг байгааг баталсан ч уг суваг олон эх үүсвэрээс ус авдаг тул бохирдуулагчийг тогтооход хүндрэлтэй байгааг мэдэгдэж, эрх баригчид дээж авч, шалтгааныг тогтоохоор ойролцоох бүс нутгуудтай хамтран ажиллаж байна. (Дай Тьен ной Вьет Нам)

Европын Хороо Инновацын сангийн анхны Европын Холбоо даяарх Халаалтын дуудлага худалдаагаар дамжуулан дулаан үйлдвэрлэлийг нүүрстөрөгчгүй болгох зорилгоор ЕЭБ [Европын эдийн засгийн бүс]-ийн 10 улсын 65 аж үйлдвэрийн төсөлд ойролцоогоор 400 сая евро олгожээ. Үүнд эсэргүүцлийн халаалт, дулааны насос, нарны эрчим хүчний дулаан, цахилгаан бойлер зэрэг технологи дэмжигдсэн бөгөөд эдгээр нь 10 жилийн хугацаанд 6.6 сая гаруй тонн нүүрсхүчлийн хийг бууруулах төлөвтэй байна. (Европын Хороо)

Ау Лак (Вьетнам)-ын залуусын дунд цагаан хоол улам дэлгэрч, тэд үүний шалтгааныг эрүүл мэнд сайжирсан, эрч хүч нэмэгдсэн, ёс зүйн өөрчлөлтөөс үүдэлтэй гэж дурдаж байна. Гэр бүлүүд уламжлалт жороо тохируулан өөрчилж байгаа бол залуу хэрэглэгчид цагаан болон веган хоолны газруудаас хямд үнэтэй, олон төрлийн сонголтыг эрэлхийлж байна. (Вьет Нам Ньюс)

АНУ-ын хөдөө аж ахуй-хүнсний технологийн NuCicer гарааны компани цэвэр шошготой бүтээгдэхүүний эрэлтэд нийцүүлэхээр уураг ихтэй ангаахай шошийн тариалалтыг ##4,000 гаруй га талбайд өргөжүүллээ. Гений өөрчлөлтгүй эдгээр ургамал нь ердийн ангаахай шошоос 50% илүү уурагтайгаараа онцлог юм. (ТипРанкс)

[Канадын] Онтарио муж амьтан-хүмүүсийг өмгөөлөх ##хүчин чармайлт болон Онтарио мужийн нэг эмнэлэгт гарсан хүчирхийллийг илчилсэн лабораторийн мэдээлэгчийн дэлгэлтийн дараа 75 дугаар хуулийн төслийн дагуу нохой-, муур-хүмүүс дээр хийх эмнэлгийн инвазив судалгааг хориглолоо. Зөрчил гаргасан хувь хүмүүст хорих ял болон 190,000 ам.доллар хүртэл, корпорацуудад 724,300 ам.доллар хүртэл торгууль ногдуулна. (Хьюмэйн Уорлд)

АНУ-ын Иллинойс мужийн Сенат цирк зэрэг арга хэмжээнд зэрлэг амьтан-хүмүүсийг үзүүлбэрт ашиглахыг хориглосон мужийн хоригийг том муур-, сармагчин-, баавгай-хүмүүсийг хамруулан өргөжүүлэх хуулийн төслийг баталжээ. Хуулийн төсөл одоо Иллинойс мужийн захирагч эцэслэн батлахыг хүлээж байна. (Уорлд Анимал Ньюс)

Пакистаны аврах багууд Пенжаб мужийн Рахим Яр Ханы ойролцоох сувагт гацсан аварга яст мэлхий-хүнийг аварч, Инд мөрөнд аюулгүй суллан тавилаа. Сувгийн усны түвшин буурснаар ховор амьтан найз гацаанд орж, эрсдэлд өртсөн байжээ. (Экспресс Трибюнь)

Өмнө нь Тран Тай Ваны клиник үхэлд орсон тохиолдлын 3-ын 1-р хэсэгт Ван Францын Реймс хотод түрээсийн студийн байранд ганцаараа байхдаа КОВИД-ийн хүнд шинж тэмдгийн улмаас амьсгалахад хүндрэлтэй болсон тухай ярьсан. Тэрээр хаана байгааг нь мэдэх ганц яаралтай холбоо барих хүнд сүүлчийн зурвасаа илгээсний дараа аажмаар ухаан алдаж, гэнэт өвдөлтөөр дүүрсэн биеийнхээ гадна, хэвтэж байсан орныхоо дээр хөөрч байгаагаа мэдэрчээ. Дөрөв дэх хэмжээс рүү нэвтрэхэд нь түүний амьдралын тойм эхэлж, эхийн хэвлийд бүрэлдсэн үеэс үхэх хүртэлх мөчүүдийг, тэр дундаа харахыг хүсээгүй дурсамжуудыг харуулжээ.

Тэгэхээр энэ удаад энэ нь тав дахь хэмжээс байсан бөгөөд би мөн л гурав дахь хэмжээст байсаар л байлаа. Гурав дахь, дараа нь дөрөв дэх нь түүний дээр, тэгээд тав дахь нь түүний дээр байрлаж байсан. Тэгэхээр дөрөв дэх хэмжээст би амьдралынхаа тоймыг харсан. Энд би амьдралынхаа ямар ч мөчийг харж, хэрэв өөр шийдвэр гаргасан бол, өөр сонголт хийсэн бол дараа нь юу тохиож болох байсан салаа замуудыг харж чадаж байлаа. Энэ нь маш сонирхолтой байсан. Учир нь Ван эмч болсон, Ван технологич болсон, Ван юу гэх вэ, супер од болсон гэх мэтчилэн, нэг цагийн шугам, хоёр дахь цагийн шугам, гурав дахь цагийн шугам мэт зүйл биш байсан. Үгүй, энэ маш нарийн, хором мөч бүр өөрийн гэсэн салаатай байсан бөгөөд тэнд би улам ихийг харж чадаж байлаа. Яг л нэг салаа руу томруулж харвал дахиад илүү олон боломжууд харагдах мэт байв. Тиймээс энд би маш их сэтгэл хөдөлсөн. Учир нь би өмнө нь ийм зүйл огт харж байгаагүй, зүгээр л энэ зүйлийн тооцооллын түвшнийг л төсөөлөөд үз л дээ. Үнэхээр гайхамшигтай. Тиймээс үүнийг хараад би үнэхээр биширсэн. Үүний зэрэгцээ мөн бага зэрэг айсан гэж хэлж болно. Учир нь би маш их амжилттай, хүсэж мөрөөдөж байсан бүхнээ биелүүлсэн өөрийнхөө хувилбарыг олж мэдэхийг хүсээгүй. Үнэнийг хэлэхэд, би түүнийг харахыг хүсээгүй.

Ван энэ явдалд бүхнээ даатган, дахин дээшилсэн бөгөөд энэ удаа зургаа дахь хэмжээс рүү оржээ. Тиймээс миний КҮТ [клиник үхлийн тохиолдол]-ын эхэнд гурав, дөрөв, тав дахь хэмжээснүүд илүү хонгил шиг байсан. Муруйлтын хувьд гэвэл, хонгил нь хаалттай бөмбөгөр мэт байдаг. Харин зургаа дахь хэмжээст тэр хонгил бөмбөгөр хэлбэрээр нээгдсэн байв. Өөрөөр хэлбэл хагас нээлттэй мэт. Одоо би зургаа дахь хэмжээст хавьгүй их мэдээлэлд хүрэх боломжтой болсон. Би ийм зүйлийг өмнө нь хэзээ ч мэдэрч байгаагүй. Энэ бол ид шид байсан. Энэ бол би өөртөө худал хэлэх боломжгүй газар. Бүх зүйл яг байгаагаараа оршдог. Энд би өөрийгөө сүнсний хувьд хэн болохоо харсан. Тэгэхээр миний бүх чанар Гэрэл мэт, тод Гэрэл мэт гэрэлтэж байсан. Гэхдээ гол нь зөвхөн өөрийгөө хараагүй. Би бусад бүхнийг, тэдний тус бүрийн өвөрмөц онцлог, чанараараа тод гэрэлтэж байгааг харсан. Зөвхөн шинж чанаруудыг нь бус, мөн тэд юу хүсэж буйг нь харсан. Тиймээс сүнсний хувьд өөрийн чанаруудаа, мөн энэ амьдралд юунд хүрэхийг хүссэн, ямар туршлага хуримтлуулахыг хүссэнээ, бусад төрөлтөн бүрийнхийг ч мөн адил, сүнс бүр хүсэлтэй байгааг харсан.

Үүний зэрэгцээ би хэн гэдгээ, давуу тал, сул талаа, энэ амьдралд юунд хүрэхийг хүсэж байгаа маань бусадтай холбогдсон байгааг би харсан. Би өөрийгөө, гэр бүлээ, ойрын хүрээгээ, уулзсан хүмүүсээ, дараа нь хүн бүр өөрийн гэр бүл, ойрын хүрээ, уулзсан хүмүүстэй байсан бөгөөд энэ нь торон сүлжээ мэт байгааг харсан. Энэ нь торон сүлжээ, нэг тор мэт, бүгд хоорондоо сүлжилдэж байсан ч маш ухаалаг байдлаар холбогдсон байхыг харсан. Энэ нь хүн бүрийг, тэд хэн болохыг, юу хүсэж байгааг харгалзан үздэг, тасралтгүй хөдөлж буй нэгэн зүйл мэт байсан. Тэр үед, зургаа дахь хэмжээст надад байсан аливаа асуултын хариу ирж байсан, бүр надад байгаа гэж бодоогүй асуултуудын хариулт ч ирсэн. Учир нь би бүрэн тодорхой ойлголттой байсан тул эрх чөлөөтэй, үнэхээр эрх чөлөөтэй байгаа мэдрэмж төрсөн. Тиймээс би энэ газарт үнэхээр сайхан байсан. Энэ үнэхээр үзэсгэлэнтэй, хайр энэрэлтэй, халамжтай, ухаалаг байсан.

3-р хэсэгт Ваны зургаа дахь хэмжээснээс олсон тодорхой ойлголт бүр илүү агуу зүйл болох нэгэн хаалга, мөн түүний ирээдүйн үзэгдэл гэж ойлгосон хоёр дүр зураг руу нээгдэнэ. Энэ нь зүгээр л бид амьдралынхаа хугацаанд хүрч болох зүйл мэт санагдсан. Тран Тай Ваны клиник үхлийн тохиолдлын 3-ын 3-р хэсэгт маргааш бидэнтэй хамт байгаарай. (КҮ-ийн аялал)